De stopknop voor webshops komt eraan

Een bestelling annuleren moet voor online shoppers net zo makkelijk zijn als een bestelling plaatsen. Dat is de gedachte achter de herroepingsfunctie voor ecommerce. De Europese Unie heeft bepaald dat er zo’n stopknop of vergelijkbare annuleringsoptie moet komen. Wat gaat er voor Nederlandse webshops veranderen en wanneer?

Voor consumenten is niet altijd duidelijk genoeg hoe ze een online afgesloten contract kunnen beëindigen, stelde Brussel een paar jaar geleden vast. Een bestelling in een webwinkel is ook zo’n online afgesloten contract. Net als online aanbieders van diensten moeten retailers het daarom makkelijker maken voor shoppers om hun herroepingsrecht uit te oefenen.

Online herroepingsverklaring

Eind 2023 is de Europese consumentenrichtlijn over de verkoop op afstand van financiële diensten aangepast. Daarbij is de zogenoemde herroepingsfunctie geïntroduceerd, die voor klanten altijd beschikbaar, duidelijk zichtbaar en gemakkelijk toegankelijk moet zijn. Een button met een heldere tekst lijkt de meest logische oplossing om aan de regels te voldoen.

Een button lijkt de meest logische oplossing

Als een online shopper op deze stopknop drukt en enkele gegevens invult, moet hij van de webwinkel een bevestigingsverzoek krijgen, bijvoorbeeld met de tekst ’ontbinding bevestigen’. Zodra de klant akkoord geeft, is de online herroepingsverklaring ingediend en ontvangt hij een bevestiging. Vanaf dat moment start de terugzendtermijn.

Implementatiewet

De lidstaten van de Europese Unie hebben tot 19 december aanstaande de tijd om de gewijzigde richtlijn op te nemen in nationale wetten. In Duitsland is dat bijvoorbeeld al gebeurd, in Nederland is dat proces nog gaande. De ministerraad is afgelopen zomer akkoord gegaan met een implementatiewet. Eind september heeft ook de Raad van State positief advies uitgebracht. De Tweede Kamer en daarna de Eerste Kamer moeten de wijziging nog goedkeuren, maar dat lijkt een formaliteit.

 Het voorstel tot wetswijziging ligt bij de Tweede Kamer

In de implementatiewet wordt gesproken over een ‘verklaring tot ontbinding’, die duidelijk en begrijpelijk moet zijn. Uit de toelichting bij de wet: “Deze functie is een knop of functie die kan worden aangeklikt en die voor de consument duidelijk zichtbaar en gemakkelijk toegankelijk moet zijn weergegeven op de online-interface. Deze wordt op een gemakkelijk leesbare manier aangeduid met woorden waaruit ondubbelzinnig blijkt dat de overeenkomst daarmee kan worden ontbonden.” In de toelichting staat dat de formulering “hier de overeenkomst ontbinden” in ieder geval voldoet.

Nog acht maanden

De nieuwe regels moeten volgens de Europese besluitvorming op 19 juni 2026 ingaan, over iets meer dan acht maanden na publicatie van dit artikel. Werk aan de winkel dus voor ruim honderdduizend online ondernemers in Nederland. Veel webwinkels moeten hun site opnieuw gaan inrichten, wat kosten en mogelijk ook conversieverlies met zich meebrengt. Belangrijk: de herroepingsfunctie vervangt het verplichte modelformulier voor herroeping niet, maar het komt erbij: de consument krijgt een extra mogelijkheid om gebruik te maken van de bedenktermijn. 

‘Niet bestaand probleem’

Europese belangenorganisaties noemden de herroepingsfunctie eerder een onwenselijke oplossing voor een niet bestaand probleem. Online shoppers zouden in de praktijk geen moeite hebben om bestellingen te annuleren. Bovendien zou de one-size-fits-all-aanpak voorbijgaan aan verschillen tussen bepaalde productgroepen. “De ideale uitvoering van het herroepingsrecht loopt daarom ook uiteen”, stelt Thuiswinkel.org bijvoorbeeld. “Het verplicht stellen van een herroepingsfunctie is ons inziens betutteling van de ondernemer, zonder dat het in alle gevallen leidt tot het gewenste doel.”

De vraag is inmiddels niet meer of de functie er komt. Wel is de vraag hoe webwinkels deze in de praktijk beschikbaar zullen maken én hoeveel impact het op de zaak heeft.